Wat is Zigbee?

De vraag naar smart home apparaten is de afgelopen jaren geëxplodeerd. Ooit werd er naar gerefereerd als "huisautomatisering", of "domotica". Ondertussen is "smart home de meestvoorkomende benaming. Er is een enorme hoeveelheid aan verschillende apparaten, zoals slimme thermostaten, slimme lampen, sensoren, afstandsbedienignen en zelfs automatische stofzuigers. Elke week zijn er weer nieuwe apparaten, en het is moeilijk om alles in de gaten te houden.

Misschien heb je al wat domotica in je slimme huis. Als dit het geval is, is het je ongetwijfeld opgevallen dat niet elk apparaat op dezelfde manier werkt, of via dezelfde technologie werkt. Dat is omdat er verschillende technologieën zijn die in bepaalde situaties beter werken met unieke apparaten. Zigbee is een van deze smart home technologieën.

Als je geïnteresseerd bent in domotica, heb je ongetwijfeld van Zigbee gehoord. En om een goede reden: het is een grote speler in smart home technologie.

Een van de grootste problemen in het huidige landschap van domotica is verbindbaarheid. Het is lastig om alle producten samen te laten werken en, net als met veel andere draadloze technologie, heb je het liefst een universeel protocol dat alle verschillende producten van verschillende merken samen laat werken. Met dat uitgangspunt is Zigbee uitgevonden. Naast Z-Wave is het een van de grootste protocollen in smart home.

Wat kan Zigbee allemaal?

Voordat je geld uit gaat geven aan Zigbee apparaten, wil je natuurlijk weten of het goed is, hoe het werkt en of het handig is voor jouw persoonlijke situatie. Dus, laten we eens kijken wat Zigbee allemaal kan, zonder diep in te gaan op de details.

Het is een smart home protocol. Dat betekent dat het een manier is om domotica producten met elkaar, en met jou, te laten praten. Iets specifieker: het is een manier om jouw sensor een bericht te sturen naar jouw Zigbee controller, zodat deze een lamp aan kan doen, omdat die sensor beweging registreerde. In essentie laat het jouw sensoren, lampen en andere smart home producten samenwerken.

zigbee smart lighting

Zigbee is een geweldig protocol in de context van een smart home. Je bent waarschijlijk bekend met draadloze technologieën als Bluetooth of Wi-Fi. Waarom gebruikt men die, al bestaande, techniek dan niet? Die doen toch hetzelfde als wat Zigbee doet? Ja en nee. Wi-Fi en Bluetooth zijn beide fantastische technieken, maar ze passen niet goed in het doel wat Zigbee probeert te bereiken. Zigbee is de 'low-energy' variant van Wi-Fi, met een aantal extra's voor huisautomatisering. Zoals het creeëren van mesh netwerken, zodat alle apparaten in je huis snel en veilig bereikt kunnen worden.

Mesh netwerken en veiligheid

Mesh netwerken zijn eigenlijk hartstikke handig in de context van domotica. Z-Wave en Zigbee maken beide gebruik van deze manier van apparaten verbinden.

In het geval van Zigbee zit het zo: Zigbee gebruikt een peresonal-area network standaard om te communiceren met andere nabije Zigbee apparaten. Zo kan een apparaat communiceren met een ander apparaat op een afstand van 10 tot 20 meter. Het bereik is afhankelijk van een aantal factoren als signaalsterkte, of storingen in het signaal, zoals muren.

Al deze apparaten werken samen om een mesh netwerk te creeëren. Dat is essentieel en netwerk waarin alle apparaten met elkaar kunnen communiceren. In draadloze signalen is er doorgaans één verzender en één ontvanger. Wanneer ze niet binnen bereik van elkaar zijn, is er geen communicatie mogelijk. In een mesh netwerk werkt alles samen. In plaats van alleen het verzenden of het ontvangen van informatie, kunnen apparaten in een mesh network een signaal herhalen, waardoor een groot web, of mesh, gevormd wordt. Deze netwerken kunnen hartstikke veel apparaten ondersteunen. Dus al je Zigbee gadgets en sensoren mogen meedoen.

Daarnaast is het ook nog eens hartstikke veilig. Zigbee is beveiligd via 128 bit symmetrische encryptie - dezelfde encryptie die banken gebruiken om online bankieren mee te beveiligen. Dat betekent dat je gerust kunt ademhalen, want alle informatie die door het mesh in jouw huis wordt rondgestuurd is hartstikke veilig.

Zigbee hubs

Er zijn enorm veel producenten van smart home apparaten. Elk van deze producenten heeft weer zijn eigen kijk op hoe een perfect smart home product er uit hoort te zien. De producten van een bepaald merk worden vaak geleverd met een smartphone app om ze mee aan te sturen. Op die manier kun je je nieuwe Zigbee apparaat aansturen via je smartphone. Gaaf, toch?!

Ja en nee. Ja, als je slechts een paar dezelfde apparaten hebt. Neem bijvoorbeeld IKEA Trådfri, de Zigbee lampenserie van IKEA. Als je alleen een aantal van deze lampen hebt, heb je niet meer nodig dan alleen de IKEA smartphone app. Mocht je meer en meer apparaten van andere merken opnemen in je smart home, ben je opeens verplicht alle verschillende applicaties te installeren om je telefoon om het allemaal aan te kunnen sturen.

In dit geval kun je er voor kiezen een controller te nemen om alles onder één app aan te kunnen sturen. Een Zigbee hub is misschien een goede oplossing voor deze situatie. Er zijn zat hubs waarmee je de Zigbee apparaten in je huis kan aansturen.

Veel verschillende smart home hubs besturen slechts één technologie. Ze kunnen je misschien helpen je Zigbee lampen te besturen, maar voor andere populaire domotica technieken, als Z-Wave, heb je een heel andere controller nodig. Dit is niet handig: heb je net het merkenprobleem opgelost, zit je vast aan het protocollenprobleem. Tijd voor iets simpelers. Tijd voor een controller die elke technologie kan aansturen.

smart home hub

Je zou je niet hoeven te ontfermen over welke technologie je producten gebruiken om te functioneren. Smart home hoort je leven makkelijker te maken. En dat zou het ook daadwerkelijk doen als al je apparaten volgens hetzelfde protocol zouden werken, of ten minste vanaf één centrale plek bestuurd konden worden.

Geen zorgen, als je van plan bent om meerdere producten te integreren, die wellicht met andere technieken werken (zoals Z-Wave), kun je een domotica hub als Homey uitproberen. Het bestuurt alle draadloze technologieën. Geen verschillende apps, maar alles samengevoegd in één app: de Homey Smartphone App. Je leest dit goed. Domotica hubs bieden je een manier om je Z-Wave sensor te gebruiken om je Zigbee lampen aan te zetten. Dat klinkt pas echt als iets dat je leven makkelijker maakt.

Alternatieven: Zigbee vs. Z-Wave

Net als met alles, zijn er alternatieven voor de draadloze technologieën die je gebruikt in je smart home. En, net als altijd met alternatieven, heeft elke technologie zijn voor- en nadelen. In het geval van Zigbee is het meestvoorkomende alternatief Z-Wave.

Z-Wave is een technologie dat op somme vlakken goed te vergelijken is met Zigbee. Ze gebruiken beide mesh netwerken om het bereik en stabiliteit van het netwerk zo goed mogelijk te maken. Daarnaast de apparaten van beide technologieën twee kanten uit: ze kunnen verzenden en ontvangen. Ten slotte zijn de producten die bij de technologieën horen even energiezuinig.

Zigbee, anders dan Z-Wave, is losjes gestandaardiseerd. Dat betekent dat producenten de standaard commando's kunnen gebruiken om apparaten aan te sturen, maar ze kunnen ook kiezen om iets compleet anders te doen, of de standaard commando's aan te passen zodat het beter past in de context van een bepaald product. Met andere woorden, Zigbee apparaten hoeven niet altijd te werken volgens de voorgeschreven standaard. Dit is onmogelijk met Z-Wave apparaten. Deze werken allemaal volgens dezelfde, vastgestelde standaard. Producenten van Zigbee producten hebben daarom meer vrijheid. Dit betekent echter ook dat het vaak moeilijker is om Zigbee apparaten van verschillende merken met elkaar te verbinden.

Een ander verschil is de band die beide protocollen gebruiken om met apparaten te communiceren. Z-Wave gebruikt een 868MHz band (Europe) of een 900MHz band (US/ASIA), terwijl Zigbee actief is op de 2.4GHz band. Dat maakt het een stuk makkelijker om Zigbee apparaten uit te rollen in verschillende landen, omdat alle wetgeving wereldwijd het toelaat om te verzenden en te ontvangen op de 2.4GHz band. Wi-Fi zit onder andere ook op de 2.4GHz band. Dit klinkt allemaal overtuigend, maar doordat er zoveel protocollen gebruik maken van 2.4GHz kan dit leiden tot storing. Daarnaast is het voor lage bandbreedtes vaak makkelijker om muren te penetreren. Dit houdt in dat Z-Wave over het algemeen een beter bereik heeft dan Zigbee.

Zigbee chips zijn goedkoper dan Z-Wave modules. Daardoor is Zigbee populair bij veel grote fabrikanten. Neem bijvoorbeeld de IKEA Trådfri lampenserie. Het gehele aanbod werkt via Zigbee, evenals de lampen van Philips Hue. Aan de andere kant wordt Z-Wave in meer verschillende producten van verschillende merken toegepast, om zo eenheid te creëren.

ikea tradfri lampen werken op zigbee

Op het moment hebben beide protocollen hun voor- en nadelen. Er zijn een aantal hartstikke interessante merken en producten die gebruik maken van een van de twee protocollen. Daarom is het moeilijk om een duidelijke winnaar aan te wijzen, of zelfs een aan te bevelen. Z-wave biedt betere ervaring, betrouwbaarheid en bereik. Zigbee, daarentegen, heeft bijzonder veel lampenfabrikanten die geweldige producten maken voor een aantrekkelijke prijs. In de meeste gevallen zoek je een combinatie van de twee. Kiezen is moeilijk, bijna onmogelijk. Gelukkig ondersteunt Homey beide protocollen.